جای خالی ریواس نیشابور در سبد صادراتی

محصول ریواس نیشابور به علت شرایط اقلیمی کوهستان بینالود و سبک خاص فرآوری آن در این شهرستان نسبت به نمونه های دیگر از کیفیت ویژه ای برخوردار بوده و به عنوان مرغوب ترین ریواس ایران شناخته می شود اما جای آن در سبد صادرات خالی است.

به گزارش ایرنا، سالانه تا یک هزار و ۱۰۰ تن محصول ریواس توسط کوهپایه نشینان بینالود در روستاهای میرآباد، برف ریز، بوژان، گرینه و شهرهای درود و خرو شهرستان نیشابور پرورش می یابد و اواسط بهار به بازارهای مصرف عرضه می شود.
ریواس گیاهی است که به صورت طبیعی و دیم و بیشتر در مناطق کوهپایه و سردسیر رشد می‌ کند و نیازی به آبیاری ندارد.
ریواس که با نام هایی همچون ‘ریباس، ریوند چینی، ریوند، اشغرق و اشطیاله’ نیز شناخته می شود دارای ویتامین های A و C فراوان و املاح معدنی زیاد نظیر پتاسیم‌ و کلسیم است، همچنین دارای فیبر فراوان و در مقابل کمترین میزان چربی است.
همچنین ریواس برای تقویت معده و کبد مفید است؛ این گیاه دارای اسیدهای آلی از جمله اسیدمالیک بوده و به دلیل اینکه آوندهای آن از آب فراوان تشکیل شده برای رفع عطش نیز مناسب و در هضم غذا مفید است.
در طب سنتی برای دفع بعضی از باکتری های مضر از ریواس استفاده می شود، خوردن ریواس برای بیماران تب دار و بی‌اشتها نیز مفید است، صفرا و دل به هم خوردگی را رفع می‌ کند و برای حصبه و اسهال گرم صفراوی مفید بوده و کرم کُش است.
از عصاره‌ ساقه این گیاه نوعی نوشیدنی تهیه می ‌شود که ‘شربت ریواس’ نام دارد، هم اینک چند کارگاه در نیشابور شربت عصاره ریواس را تولید و به بازار عرضه می کنند.
‘اشکنه ریواس’ نیز غذای محلی نیشابوری است که با ترکیبات ریواس، روغن، آب، نعناع، تخم مرغ و سایر افزودنی ها تهیه می‌شود.
آشنایی ایرانیان با گیاه ریواس پیشینه ای طولانی دارد به طوری که در اسطوره های ایران باستان، گیاهی نقش آفرین در داستان ایرانی آفرینش انسان قلمداد شده است.
تقریبا سراسر مناطق کوهستانی ایران از دامنه ‌های بینالود در شرق گرفته تا رشته ‌کوه البرز مرکزی، کردستان، آذربایجان، زاگرس، ارتفاعات مرکزی و بلوچستان از رویشگاه های شناخته ‌شده ریواس است.
 
ریواس کالای قاچاق
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نیشابور به خبرنگار ایرنا گفت: فقط با مجوز امکان بهره برداری و صادرات گیاهان دارویی وجود دارد و ریواس نیز مانند آنغوزه و باریجه جزو گیاهان دارویی است.
اکنون صادرات این محصول برای بهره برداران فراهم نیست و در صورت مشاهده صادرات ریواس، به عنوان کالای قاچاق با آن برخورد می شود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نیشابور گفت: با این وجود امسال به منظور صادرات هر کیلوگرم ریواس سه هزار و ۶۰۰ریال برای واریز به خزانه دولت تعیین شده است.
علی اصغر سهلی در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: در سال های گذشته صادرات ریواس به سلیمانیه عراق صورت گرفته است و برنامه ریزی هایی شده که بهره برداران ریواس ساماندهی و برای آنان پروانه صادر شود تا بهره مالکانه دولت پرداخت شود و هم امکان صادرات این محصول فراهم آید.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نیشابور ادامه داد: مدت زمان نگهداری ریواس پنج روز است به همین علت در این شهرستان باید امکانات و تجهیزات لازم برای انبار و آماده کردن آن برای صادرات فراهم آید و در این صورت بهره بردارن محلی به سود بیشتری دست خواهند یافت.
وی گفت: ریواس در ارومیه، همدان، تربت حیدریه، گناباد، کاشمر و بردسکن نیز پرورش داده می شود اما مرغوبیت محصول نیشابور به سبب سبک خاص مراحل فرآوری آن باعث می شود طعم آن ترش و شیرین و اندازه اش بزرگ تر باشد ضمن اینکه قدمت این تکنیک در نیشابور به ۲۰۰ سال می رسد.
سهلی افزود: عمده محصول ریواس نیشابور در دامنه کوه های گرینه، خرو، درود و میرآباد به عمل می آید و ۳۰۰ نفر بهره بردار در این حوزه در گستره پنج هزار هکتار سطح زیر کشت ریواس در این شهرستان فعالیت دارند.
وی ادامه داد: سالانه حدود پنج تن محصول ریواس فقط در میرآباد برداشت می شود و هر کدام از بهره برداران ریواس دارای زمین هایی هستند که هر سال برای پرورش محصول روی آن کار می کنند و برای ساماندهی این زمین ها در حال تهیه طرحی هستیم تا فواصل قطعات مشخص باشد و با تدوین این طرح نقاط بذرپاشی، برداشت و میزان برداشت از قبل بررسی و تعیین می شود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نیشابور گفت: با اجرای طرح های مرتع داری، تشکیل تعاونی های فراگیر و ساماندهی سامانه های کشت ریواس که به صورت عرفی بین بهره برداران تقسیم بندی شده اند می توان بهره برداری این محصول را به صورت اصولی و علمی درآورد تا شاهد افزایش میزان بهره برداری و ایجاد شغل در این حوزه بود.
سفارش سوغاتی ریواس
یکی از ریواس کاران نیشابوری نیز به خبرنگار ایرنا گفت: افراد زیادی به عنوان سوغاتی سفارش ریواس می دهند و حتی برای دوستان و آشنایان خود در خارج از کشور می فرستند.
بهمن درودی افزود: زمان پرورش ریواس ۱۰ روز پیش از عید نوروز تا اواخر خرداد ماه است و در طول این دوره باید به صورت شبانه روزی مواظب محصول بود تا آسیب نبیند.
وی ادامه داد: کشاورزان برای فرآوری بوته های ریواس ۱۰ روز پیش از نوروز به دامنه کوه می روند و اطراف بوته هایی را که دارای برگ های پهن تری هستند خالی کرده و سنگ چین می کنند. سپس روی آن خاک ریخته یا در اصطلاح محلی کارگاه زده می شود.
در نتیجه این فرآیند ساقه ریواس برای رسیدن به نور رشد می کند و پهن و قطور می شود.
وی با اشاره به اینکه بهترین ریواس در اصطلاح ریواس گل زرد است بیان کرد: در پایان فصل برداشت بوته های خوب را برای زدن کارگاه در سال بعد نشانه گذاری می کنیم.
این کشاورز افزود: به طور میانگین بر روی هر قطعه مزرعه ریواس دو نفر کار می کنند این قطعات به صورت عرفی بین مالکان تقسیم شده و از پدر به پسر به ارث رسیده است، در فصل برداشت ریواس که حدود ۷۰ روز طول می کشد روزانه حدود ۴۰ کیلوگرم محصول برداشت می شود که خودمان آن را به فروش می رسانیم.
صنعت ریواس
مدیر جهاد کشاورزی نیشابور نیز به خبرنگار ایرنا گفت: سالانه حدود ۱۰ تن ریواس در کارگاه های این شهرستان آبگیری و تبدیل به شربت ریواس می شود.
محمدعلی فرهمند راد افزود: بخاطر تداوم پدیده خشکسالی حجم برداشت ریواس در نیشابور از یک هزار و ۱۰۰ تن پارسال، امسال به ۸۵۰ تن کاهش یافت.
وی گفت: ریواس نیشابور در مقایسه با سایر محصولات ریواس دارای امتیاز رقابت ‌پذیری بسیار بالا است اما در بازار شناخته شده نیست و محصولات جانبی آن نیز جای کار دارد.
ضعف در بازار
رئیس اتحادیه میوه و تره ‌بار نیشابور نیز به خبرنگار ایرنا گفت: هر سال مقداری از محصول ریواس این شهرستان به بازار تهران ارسال می شود ولی این میزان قابل توجه نیست، ریواس نیشابور هنوز در بازار شناخته شده نیست و در این زمینه اقدامی هم صورت نگرفته است.
محمد قاسم سوقندی افزود: سالانه حدود ۱۵۰ تن ریواس به صورت پراکنده وارد بازار نیشابور می شود لذا همه محصول به میدان میوه و تره بار نمی آید زیرا بخشی از آن توسط واسطه ها و دستفروشان عرضه می شود.
وی ادامه داد: عمده محصول ریواس نیشابور در بخش های مختلف کوه های میرآباد، گرینه و درود به عمل می آید و هنوز اقدامی برای ساماندهی خرید این محصول از سوی اتحادیه میوه و تره بار نیشابور انجام نشده و سرمایه گذاری شخصی هم در این زمینه تاکنون صورت نگرفته است.
رئیس اتحادیه میوه و تره ‌بار نیشابور گفت: زمان نگهداری این محصول پس از برداشت بسیار کوتاه است لذا برای صادرات آن باید امکاناتی فراهم شود.
نیاز به بازاریابی
مسئول گمرک شهرک صنعتی خیام نیشابور هم به خبرنگار ایرنا گفت: برای صادرات محصول ریواس به بازارهای خارج از کشور باید در گام نخست بازارهای هدف مشخص شده و بازاریابی شود.
مصیب برجی افزود: هم اینک محصولاتی از نیشابور مانند سبزی تازه و آلوی بخارا به خارج از کشور صادر می شود و برای صدور ریواس هم مشکلی وجود ندارد و گمرک آماده هرگونه همکاری در این زمینه است.
جشنواره ریواس
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیشابور نیز به خبرنگار ایرنا گفت: ‘دانش پرورش و فرآوری بومی ریواس نیشابور’ سال ۱۳۸۵ در فهرست میراث ناملموس ایران ثبت شده است.
اسماعیل اعتمادی افزود: امسال نیز برای نخستین بار ‘جشنواره ریواس’ با دعوت از بهره برداران این محصول در شهرهای مختلف کشور، در شهر ‘خرو’ نیشابور برگزار می شود زیرا چنین برنامه ای برای طرح برند ریواس نیشابور در سطح ملی و ورود به بازارهای بین ‌المللی بسیار موثر است.
مرکز شهرستان ۴۵۰ هزار نفری نیشابور در فاصله ۱۲۷ کیلومتری غرب مشهد واقع است.

نوشته جای خالی ریواس نیشابور در سبد صادراتی اولین بار در اگروفودنیوز – پایگاه خبری صنعت غذا و کشاورزی پدیدار شد.

نصر دالیا

درباره نصر دالیا

شرکت نصردالیا تولیدکننده پیشرو پودر آب پنیر سفید، رنگی، پرمیت، جایگزین شیرخشک و شیرخشک بدون چربی از سال 1390 تاکنون و فعال در عرصه بین الملل می باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *